Zaman Tablosu
Mustafa Kemal Ataturk'un hayati (1881-1938)
1881
Mustafa Kemal Ataturk'un Dogumu
Mustafa Kemal, 1893 yilinda Selanik Askeri Rustiyesi'ne kaydolarak askeri egitim hayatina ilk adimini atti. Bu okul, onun hayatinda bir donum noktasi oldu. Askeri Rustiye'de ogrenim gorurken matematik ogretmeni Yuzbasi Mustafa Bey, onun yeteneklerini fark etti. Bir gun ogretmeni Mustafa Bey, kendisine 'Bak oglum, senin adin Mustafa, benim adim da Mustafa. Bu boyle olmayacak. Senin adin Mustafa Kemal olsun' diyerek ona 'Kemal' ismini verdi. Bu isim, onun bundan sonraki hayatina yon verecek ve tarihe Mustafa Kemal olarak gecmesini saglayacakti. Askeri Rustiye'de gecirdigi yillar boyunca Mustafa Kemal, askeri disiplini ogrenirken ayni zamanda iyi bir egitim aldi. Ozellikle matematik ve edebiyat derslerinde ustun basari gosterdi.
13 Mart 1893
Askeri R usdiye Mektebi'ne Basladi
Mustafa Kemal, 1895 yilinda Manastir Askeri Idadisi'ne basladi. Burasi, o donemin en prestijli askeri liselerinden biriydi. Manastir sehri, o zamanlar Osmanli Imparatorlugu'nun Balkanlar'daki en onemli merkezlerinden biriydi. Bu okulda gecirdigi yillar, Mustafa Kemal'in dusunce dunyasinin sekillenmesinde buyuk rol oynadi. Idadi yillarinda ozellikle tarih ve edebiyata karsi buyuk bir ilgi duydu. Okulun kutuphanesinden faydalanarak cok sayida kitap okudu. Ozellikle, Osmanli tarihi ve dunya tarihi uzerine okumalar yapti. Bu donemde Fransizcasini da ilerletti. Ogretmenleri tarafindan zeki ve caliskan bir ogrenci olarak tanimlandi. Manastir'da gecirdigi gunler, onun fikir hayatina onemli katkilarda bulundu.
Temmuz 1895
Manastir Askeri Idadisi'ne Basladi
Mustafa Kemal, 13 Mart 1899'da Istanbul'da bulunan Mekteb-i Harbiye-i Sahane'ye (Harp Okulu) girdi. Bu okul, Osmanli ordusuna subay yetistiren en onemli kurumdu. Istanbul'a gelmesi, Mustafa Kemal'in hayatinda yeni bir donemin baslangici oldu. Harp Okulu'ndaki egitimi oldukca zorlu ve disiplinliydi. Mustafa Kemal, burada da ustun basarilar gosterdi. Arkadaslari arasinda sayginligi artti. Bu donemde, devrin siyasi ve sosyal meseleleri uzerine derin dusunceler gelistirmeye basladi. Ozellikle, Osmanli Imparatorlugu'nun icinde bulundugu zor durum ve kurtulus yollari uzerine kafa yoruyordu. Ogretmenleri tarafindan gelecek vadeden bir ogrenci olarak goruluyordu. Harp Okulu'ndaki basarisi, daha sonra Harp Akademisi'ne devam etmesinin yolunu acti.
13 Mart 1899
Harp Okulu'na Basladi
Mustafa Kemal, 10 Subat 1902'de Harp Okulu'ndan basarili bir sekilde mezun olarak tegmen rutbesini aldi. Mezuniyetinin ardindan, subaylik mesleginin ilk basamagi olan bu rutbe ile orduya katildi. Tegmen olarak ilk gorev yeri, Suriye'nin Sam sehrinde bulunan 5. Ordu oldu. Ancak, isteginden farkli bir yere atanmasi nedeniyle bir sure hayal kirikligi yasadi. Yine de, gorevini en iyi sekilde yerine getirmeye calisti. Mustafa Kemal, daha fazlasini hedefliyordu ve Harp Akademisi'ne girerek kurmay subay olmayi amaclamisti. Bu nedenle, bir sure sonra akademi sinavlarina hazirlanmaya basladi.
10 Subat 1902
Harp Okulu'ndan Tegmen Olarak Mezun Oldu
Mustafa Kemal, Ocak 1905'te Harp Akademisi'nden kurmay yuzbasi olarak mezun oldu. Akademi, subaylarin en ust duzeyde egitim aldiklari ve kurmaylik yetkisi kazandiklari bir kurumdu. Akademi yillari, Mustafa Kemal'in fikri olgunlugunun arttigi bir donem oldu. Burada, arkadaslariyla birlikte gizli olarak el yazmasi bir gazete cikardi. Bu gazetede, devrin siyasi meseleleri elestiriliyordu. Arkadaslari arasinda, vatanin kurtulusu icin neler yapilmasi gerektigine dair tartismalar yapiyordu. Bu faaliyetleri, devrin istihbarat birimleri tarafindan fark edilince, bir sure takip altina alindi. Akademi'den kurmay yuzbasi olarak mezun olduktan sonra, gorev yeri olarak Suriye'deki 5. Ordu'ya atandi.
11 Ocak 1905
Kurmay Yuzbasi Olarak Mezuniyet
1907 yilinda Mustafa Kemal, Manastir'da bulunan 3. Ordu karargahina atandi. Bu atama, onun icin onemliydi cunku Balkanlar, siyasi acidan oldukca hareketli bir bolgeydi. Manastir'a donmesi, eski arkadaslariyla tekrar bir araya gelmesini sagladi. Bu donemde, Ittihat ve Terakki Cemiyeti ile iliskiler kurdu. Cemiyetin amaci, mesrutiyetin yeniden ilan edilmesi ve daha ozgur bir yonetim kurulmasiydi. Mustafa Kemal, cemiyetin calismalarina katildi ancak bazi yontemlerine katilmadigindan tam olarak icinde yer almak istemedi. 3. Ordu'da gorev yaparken, bolgedeki asayis sorunlari ve siyasi gelismeler uzerinde calisti.
20 Haziran 1907
3. Ordu'ya Atandi
23 Temmuz 1908'de II. Mesrutiyet ilan edildi. Bu olay, Osmanli Imparatorlugu'nda 30 yildir suren istibdat yonetiminin sona erdigini ve anayasal duzene geri donuldugunu ilan ediyordu. Mustafa Kemal, bu surecte aktif rol aldi ancak Ittihat ve Terakki Cemiyeti'nin mesrutiyet sonrasi izledigi politikayi elestiriyordu. Ona gore, ordunun siyasetten ayrilmasi ve devletin daha radikal reformlarla kurtarilmasi gerekiyordu. Mesrutiyet'in ilani, Mustafa Kemal'in siyasi dusuncelerinin olgunlasmasinda onemli bir kilometre tasi oldu. Ancak, ilerleyen gunlerde Ittihat ve Terakki'nin yonetimde tek soz sahibi olmaya baslamasi, onun endiselerini hakli cikardi.
23 Temmuz 1908
Mesrutiyet'in Ilani
13 Nisan 1909'da Istanbul'da baslayan 31 Mart Vakasi, mesrutiyet karsiti bir ayaklanmaydi. Isyancilar, seriat isteyerek mesrutiyet yonetimini hedef aliyorlardi. Bu ayaklanmayi bastirmak icin Selanik'ten Hareket Ordusu yola cikarildi. Mustafa Kemal, Hareket Ordusu'nda kurmay baskani olarak gorev yapti. Ordunun Istanbul'a girerek ayaklanmayi bastirmasinda onemli rol oynadi. Bu olay, Mustafa Kemal'in askeri planlama ve kriz yonetimi konusundaki yeteneklerini ortaya koydu. 31 Mart Vakasi sonrasinda, ordunun siyasetten tamamen ayrilmasi gerektigine dair inanci daha da guclendi.
13 Nisan 1909
31 Mart Vakasi ve Hareket Ordusu
1911 yilinda Italyanlar, Trablusgarp'a saldirdi. Osmanli Imparatorlugu, bu saldiriya karsi koymak icin subaylarini bolgeye gondermeye karar verdi. Mustafa Kemal de bu gorev icin gonullu oldu ve Tobruk ile Derne bolgesinde Italyanlara karsi basarili savaslar verdi. Ozellikle Tobruk'ta kazandigi basari, onun askeri dehasini bir kez daha kanitladi. Mustafa Kemal, bu savasta gosterdigi ustun basarilardan dolayi takdir topladi. Italyanlarla imzalanan antlasmanin ardindan Balkanlar'daki karisiklik nedeniyle geri donmek zorunda kaldi.
29 Eylul 1911
Trablusgarp Savasi'na Katildi
1912 yilinda Balkan Savasi baslayinca Mustafa Kemal, Trablusgarp'tan donerek Gelibolu ve Bolayir bolgesinde gorev yapti. Balkan Savasi, Osmanli Imparatorlugu icin buyuk bir felaketti. Imparatorluk, Balkan uluslari karsisinda agir bir yenilgi aldi ve neredeyse tum Avrupa topraklarini kaybetti. Mustafa Kemal, bu savasta da gorevini basariyla yerine getirmeye calisti ancak ordunun genel durumu ve yetersizlikler nedeniyle basarili olamadi. Balkan Savasi'ndaki yenilgi, Mustafa Kemal uzerinde derin izler birakti. Ordunun modernlesmesi ve devletin yeniden yapilanmasi gerektigine dair inanci pekisti.
8 Ekim 1912
Balkan Savasi'na Katildi
1913 yilinda Mustafa Kemal, Sofya'da askeri atese olarak gorevlendirildi. Bu gorev, onun icin oldukca onemliydi cunku Bulgaristan gibi onemli bir Balkan ulkesinin siyasi ve askeri durumunu yakindan takip etme firsati buldu. Sofya'da gecirdigi sure boyunca, Balkan siyasetini ve Avrupa'daki dengeleri daha iyi anladi. Burada, Bulgar ve Balkan toplumunun yapisini inceledi. Ayrica, sosyal etkinliklere katildi ve Bulgar ordusu hakkinda istihbarat topladi. Sofya gunleri, onun diplomatik yeteneklerini de gelistirdigi bir donem oldu.
27 Ekim 1913
Sofya Ate s emiliteri
28 Temmuz 1914'te I. Dunya Savasi basladi. Osmanli Imparatorlugu, kisa bir sure sonra Ittifak Devletleri safinda savasa girdi. Mustafa Kemal, Sofya'daki gorevinden alinarak 19. Tumen Komutani olarak Tekirdag'a atandi. I. Dunya Savasi, Mustafa Kemal'in askeri kariyerindeki en onemli donum noktalarindan biri oldu. Bu savasta gosterecegi basarilar, onu tum dunyaya tanitacak ve Kurtulus Savasi'nin lideri olmasinin yolunu acacakti. 19. Tumen'in basina gecmesiyle birlikte, askerlerini en iyi sekilde yetistirmek icin yogun bir egitim programi baslatti.
28 Temmuz 1914
I. Dunya Savasi Basladi
25 Nisan 1915 sabahi, Itilaf Devletleri'ne ait devasa bir donanma, Gelibolu Yarimadasi'na cikarma yapmaya basladi. Amac, Canakkale Bogazi'ni gecerek Istanbul'u isgal etmekti. Mustafa Kemal, 19. Tumeni ile Bolgesi'nde bulunuyordu. Dusman cikarmasini haber alir almaz, 'Ben size savasmanizi degil, olmenizi emrediyorum' diyerek askerlerine unutulmaz bir emir verdi. Bu emir, Conkbayiri'ndaki savunmanin donum noktasi oldu. Turk askerleri, Mustafa Kemal'in liderliginde, dusmani durdurmayi basardi. Bu savas, Mustafa Kemal'in askeri dehasini tum dunyaya gosterdi. Conkbayiri'nda kazanilan basari, Canakkale Savasi'nin kaderini degistirdi.
25 Nisan 1915
Anzak Cikarmasi ve Conkbayiri Savunmasi
Conkbayiri ve Anafartalar'daki ustun basarilari nedeniyle Mustafa Kemal, 1 Mayis 1915'te albayliga terfi etti. Bu terfi, onun Canakkale Savasi'ndaki basarisinin en somut gostergesiydi. Albay Mustafa Kemal, artik tum cephede taninan bir komutandi. Askerleri ona guveniyor, ustleri ise yeteneklerini takdir ediyordu. Terfi, ayni zamanda ona daha buyuk sorumluluklar da getirdi. Canakkale Savasi'nin ilerleyen gunlerinde, Mustafa Kemal'in rolu daha da artti ve cephenin kaderini belirleyen isimlerden biri haline geldi.
1 Mayis 1915
Albayliga Terfi
6 Agustos 1915'te Itilaf Devletleri, Gelibolu'da yeni ve buyuk bir saldiri baslatti. Bu saldiri, Anafartalar bolgesine yonelikti. Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutani olarak atanmis ve bolgenin savunmasindan sorumlu olmustu. Buyuk bir titizlikle yaptigi kesif ve planlamalarin ardindan, Turk ordusunu en dogru sekilde konuslandirdi. Dusmanin saldirisini basariyla durdurdu ve karsi saldiriya gecerek onlari geri atmaya basladi. Anafartalar Zaferi, Canakkale Savasi'nin donum noktasi oldu. Bu zaferden sonra Itilaf Devletleri, Gelibolu'da basarili olamayacaklarini anladilar ve kisa sure sonra tahliyeye basladilar.
6 Agustos 1915
Anafartalar Zaferi
Anafartalar Zaferi'nin ardindan Mustafa Kemal'in sorumlulugu daha da artti. 9 Agustos 1915'te Anafartalar Grup Komutanligi'na atandi. Bu gorev, Gelibolu Yarimadasi'nin kuzey kesiminin savunmasini kapsiyordu. Mustafa Kemal, bu gorevde de ustun basari gosterdi. Dusmanin her saldirisini onceden tahmin ederek gerekli tedbirleri aldi. Askerlerinin moralini yuksek tutmayi basardi. Emrindeki birlikleri en etkin sekilde kullanarak, dusmanin ilerlemesine izin vermedi. Anafartalar Grup Komutanligi'ndaki basarisi, onun buyuk bir komutan oldugunu tum dunyaya kanitladi.
9 Agustos 1915
Anafartalar Grup Komutanligi
Mustafa Kemal, Gelibolu Savasi'ndaki olaganustu basarilari nedeniyle 1 Nisan 1916'da pasa (general) rutbesine terfi etti. Bu terfi, onun askeri kariyerindeki en onemli donum noktalarindan biriydi. Mirliva (Tuggeneral) rutbesi alan Mustafa Kemal Pasa, artik Osmanli ordusunun en onemli komutanlarindan biri haline gelmisti. Pasalik, ona sadece askeri bir unvan degil, ayni zamanda daha buyuk sorumluluklar ve yetkiler de getirdi. Bu terfi, onun bundan sonraki hayatinda da onemli bir kilometre tasi olacakti.
1 Nisan 1916
Pasa (General) Rutbesine Terfi
Pasa rutbesine terfi eden Mustafa Kemal, 6 Agustos 1916'da 16. Kolordu Komutani olarak Dogu Cephesi'ne atandi. Bu cephede Rus ordusuna karsi savasacakti. Mustafa Kemal, Dogu Cephesi'ne vardiginda durumun oldukca kritik oldugunu gordu. Hizli bir sekilde kesif ve planlama yaparak, emrindeki birlikleri yeniden duzenledi. Kisa sure icinde basarili bir karsi saldiri baslatarak, Rus isgali altindaki Mus ve Bitlis'i kurtardi. Bu basari, Dogu Cephesi'ndeki savunmanin donum noktasi oldu. Mustafa Kemal'in bu zaferi, onun sadece bir cephede degil, her cephede basarili olabilecegini kanitladi.
6 Agustos 1916
Dogu Cephesi Komutanligi
1917 yilinin ortalarinda Mustafa Kemal, Yildirim Ordulari Grup Komutanligi'na atandi. Bu birlik, Filistin Cephesi'nde savasmak uzere olusturulmustu. Ancak Mustafa Kemal, bu gorevde Alman General von Falkenhayn ile anlasmazlik yasadi. Falkenhayn'in stratejik planlarini hatali bulan Mustafa Kemal, gordugu yanlislari acikca ifade etmekten cekinmedi. Bu durum, onun Alman komutanlarla arasinin acilmasina neden oldu. Mustafa Kemal, Alman subaylarin Osmanli ordusu uzerinde fazla soz sahibi olmasini dogru bulmuyordu. Bu anlasmazlik, onun bir sure sonra gorevden ayrilmasina yol acti.
Temmuz 1917
Yildirim Ordulari Grup Komutanligi
30 Ekim 1918'de Mondros Ateskesi imzalandi. Mustafa Kemal, ateskesin hemen ardindan Yildirim Ordulari Grup Komutanligi'na getirildi. Agir Sartlari olan ateskes hukmune gore ordusunu terhis etmek ve silahlari teslim etmek zorunda kaldi. Ancak o, bu surecte bile ordusunun elindeki silah ve cephaneyi dusmana karsi kullanmak uzere saklamaya calisti. Gosterdigi bu direncli tutum, onun vatanseverliginin ve kararliliginin bir gostergesiydi. Adana bolgesinde gorev yaparken, bolge halkinin isgale karsi mukavemet gostermesi icin calismalara basladi.
31 Ekim 1918
Yildirim Ordulari Grup Komutani
13 Kasim 1918'de Mustafa Kemal, Istanbul'a dondugu gun, Itilaf Devletleri'nin savas gemilerinin Bogaz'a demirledigini gorunce yegenine donerek 'Geldikleri gibi giderler' dedi. Bu soz, onun kararli karakterini ve vatanin kurtulusu konusundaki inancini gosteren tarihi bir ifadeydi. Istanbul'un isgal altinda oldugu bu gunlerde, Mustafa Kemal, vatanin kurtulusu icin neler yapilabilecegine dair planlar yapmaya basladi. Itilaf Devletleri'nin baskisi altinda calismak zorunda olmasina ragmen, yilmayarak milli bir direnis hareketi organize etmek icin calismalara basladi.
13 Kasim 1918
Istanbul'a Donus ve Dusman Gemilerini Gorunce: "Geldikleri Gibi Giderler"
16 Mayis 1919'da Mustafa Kemal, 9. Ordu Mufettisi olarak Bandirma Vapuru ile Istanbul'dan Samsun'a gitmek uzere ayrildi. Bu yolculuk, Turk tarihinin donum noktalarindan biriydi. Mustafa Kemal, resmi gorevi Anadolu'daki asayis ve guvenlik sorunlarini cozmekti. Ancak asil amaci, isgale karsi milli bir direnis hareketi baslatmaktu. Bandirma Vapuru'nda gecirdigi gunlerde, Anadolu'da nasil bir mucadele baslatacagi uzerine planlar yapti. Yolculuk sirasinda, tanidigi kisilere ulke durumun ve yapilmasi gerekenler hakkinda mektuplar yazdi.
16 Mayis 1919
Bandirma Vapuru ile Istanbul'dan Ayrilis
19 Mayis 1919'da Mustafa Kemal, Bandirma Vapuru ile Samsun'a cikti. Bu gun, Kurtulus Savasi'nin baslangici olarak kabul edilir. Ataturk, bu gunu soyle ifade etmistir: 'Ben 19 Mayis 1919'da dogdum.' Samsun'a ciktiginda, kendisini buyuk bir kalabalik karsiladi. Halk, Mustafa Kemal'den umutluydi. O da halka hitaben yaptigi konusmada, vatanin kurtulusu icin calisacagini ve milletin bagimsizligini kazanacagini soyledi. Samsun'da kisa bir sure kaldiktan sonra, daha guvenli bir bolge olan Havza'ya gecti.
19 Mayis 1919
Samsun'a Cikis - Kurtulus Savasi'nin Baslangici
Havza'da Mustafa Kemal, 12 Haziran 1919'da bir genelge yayimlayarak isgallere karsi protesto mitingleri duzenlenmesini istedi. Havza Genelgesi, milli bilincin uyandirilmasi ve isgale karsi tepkinin organize edilmesi acisindan buyuk onem tasiyordu. Bu genelge ile Mustafa Kemal, Anadolu'daki milli direnis hareketini fiilen baslatmis oldu. Genelgenin yayimlanmasinin ardindan, yurdun dort bir yaninda protesto mitingleri duzenlenmeye baslandi. Istanbul Hukumeti, Mustafa Kemal'in bu hareketinden rahatsiz oldu ve onu geri cagirmak istedi.
12 Haziran 1919
Havza Genelgesi
21-22 Haziran 1919'da Amasya'da yayimlanan Amasya Genelgesi, Kurtulus Savasi'nin programini belirleyen en onemli belgelerden biridir. Genelgede, 'Milletin istiklalini yine milletin azim ve karari kurtaracaktir' denilerek, milli egemenlik ilkesi vurgulaniyordu. Ayrica, Sivas'ta bir milli kongre toplanmasi kararlastiriliyordu. Bu genelge, aslinda bir anlamda milli bir hukumetin kurulmasi yonundeki ilk adimdi. Istanbul Hukumeti, bu genelgeyi tanimayarak Mustafa Kemal'i gorevden aldi. Ancak Mustafa Kemal, artik Istanbul'un emirlerini dinlemeyecegini aciklayarak askerlikten istifa etti.
21 Haziran 1919
Amasya Genelgesi
Mustafa Kemal, Istanbul Hukumeti'nin kendisini geri cagirmasi uzerine 8 Temmuz 1919'da askerlikten istifa etti. Bu cesur karar, onun vatanin kurtulusu icin her seyini feda etmeye hazir oldugunu gosteriyordu. Askerlikten istifa ederek, milli mucadeleyi sivil bir lider olarak yonetecegini ilan etti. Artik resmi bir gorevi olmayan Mustafa Kemal, tamamen milletin destegine guveniyordu. Istifa, ayni zamanda Istanbul Hukumeti ile tum baglarini koparmasi anlamina geliyordu.
8 Temmuz 1919
Askerlikten Istifa
23 Temmuz - 7 Agustos 1919 tarihleri arasinda Erzurum Kongresi toplandi. Mustafa Kemal, kongrenin baskanligina secildi. Kongrede alinan en onemli kararlar: 'Mili sinirlar icinde vatan bir butundur, parcanalamaz', 'Manda ve himaye kabul edilemez', 'Kuvayi Milliye'yi tek kuvvet tanimak ve basinda Milli iradeyi hukum kilmak' oldu. Erzurum Kongresi, Kurtulus Savasi'nin siyasi temellerini atan ilk buyuk kongreydi. Bu kongre ile Mustafa Kemal, milli direnisin lideri olarak konumunu guclendirdi.
23 Temmuz 1919
Erzurum Kongresi
4-11 Eylul 1919 tarihleri arasinda Sivas Kongresi toplandi. Mustafa Kemal, bu kongreyi de basariyla yonetti. Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi'nde alinan kararlari daha da genisletti. Tum milli cemiyetler, 'Anadolu ve Rumeli Mudafaa-i Hukuk Cemiyeti' adi altinda birlestirildi. Bu birlik, milli mucadelenin tek bir cati altinda toplanmasini sagladi. Kongre, tum milletin temsilcisi olarak hareket etme yetkisini aldi. Kongre sonunda Mustafa Kemal'in liderligi tum ulke capinda kabul edildi.
4 Eylul 1919
Sivas Kongresi
Mustafa Kemal, Heyet-i Temsiliye ile birlikte 27 Aralik 1919'da Ankara'ya geldi. Ankara, o zamanlar Anadolu'nun ortasinda, stratejik oneme sahip bir kasabaydi. Mustafa Kemal, Ankara'yi milli mucadelenin merkezi olarak secmisti. Ankara halki, Mustafa Kemal'i buyuk bir coskuyla karsiladi. Ankara'ya yerlesmesiyle birlikte, milli mucadelenin yonetim merkezi de Ankara oldu. Mustafa Kemal'in Ankara'ya gelisi, Kurtulus Savasi'nin yeni bir asamaya gectigini gosteriyordu.
27 Aralik 1919
Ankara'ya Gelis
12 Ocak 1920'de Istanbul'da son Osmanli Mebusan Meclisi toplandi. Mustafa Kemal, mecliste milli mucadele yanlisi milletvekillerinin bulunmasini saglamisti. Meclis, kisa sure icinde Misak-i Milli (Milli Yemin) kararlarini kabul etti. Misak-i Milli, Turk vataninin sinirlarini cizen ve bagimsizligi hedefleyen onemli bir belgeydi. Bu kararlar, itilaf Devletleri'ni endiselendirdi ve Istanbul'un isgaline zemin hazirladi.
12 Ocak 1920
Son Osmanli Meclisi'nin Toplanmasi
16 Mart 1920'de Itilaf Devletleri Istanbul'u resmen isgal etti. Isgal kuvvetleri, Meclis-i Mebusan'i basarak bazi milletvekillerini tutukladi. Bu olay, Osmanli Imparatorlugu'nun fiilen sona erdigini gosteriyordu. Mustafa Kemal, Istanbul'un isgal edildigini ogrenince Ankara'da yeni bir meclis toplama karari aldi. Hemen tum vilayetlere bir genelge gondererek, Ankara'da 'olaaganustu yetkilere sahip bir meclis' toplanacagini duyurdu.
16 Mart 1920
Istanbul'un Resmen Isgali
23 Nisan 1920'de Turkiye Buyuk Millet Meclisi (TBMM) Ankara'da acildi. Mustafa Kemal, meclis baskani secildi. Meclisin acilmasiyla birlikte, yeni bir Turk devletinin temelleri atilmis oldu. TBMM'nin kabul ettigi en onemli ilke, 'Egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir' oldu. Bu ilke, yeni devletin cumhuriyet temelleri uzerine yukseleceginin en onemli gostergesiydi. 23 Nisan, daha sonra 'Ulusal Egemenlik ve Cocuk Bayrami' olarak kutlanmaya baslandi.
23 Nisan 1920
Turkiye Buyuk Millet Meclisi'nin Acilmasi
22 Haziran 1920'de Yunan ordusu, Bati Anadolu'da genel bir saldiri baslatti. Yunanlilar, Sevr Antlasmasi'nin kendilerine verdigi topraklari ele gecirmek icin harekete gecmisti. TBMM, bu saldiri karsisinda duzenli ordunun kurulmasina karar verdi. Mustafa Kemal, duzenli ordunun kurulmasi icin yogun caba sarf etti. Gecici olarak Kuvayi Milliye birlikleriyle savunma yapilirken, bir yandan da duzenli ordu birlikleri olusturuluyordu.
22 Haziran 1920
Yunan Saldirisi Basladi
10 Agustos 1920'de Osmanli Hukumeti, Sevr Antlasmasi'ni imzaladi. Bu antlasma, Osmanli Imparatorlugu'nun parcalanmasini ve Anadolu'nun buyuk bir kisminin isgalini ongoruyordu. TBMM, bu antlasmayi siddetle reddetti ve imzalayanlari vatan haini ilan etti. Mustafa Kemal, Sevr'i 'bir olum ferman' olarak nitelendirdi. TBMM'nin bu kararli tutumu, milletin bagimsizliktan asla odun vermeyecegini gosteriyordu.
10 Agustos 1920
Sevr Antlasmasi'nin Imzalanmasi
6-10 Ocak 1921 tarihleri arasinda yapilan I. Inonu Muharebesi, Turk duzenli ordusunun ilk buyuk zaferiydi. Ismet Inonu komutasindaki Turk ordusu, Yunan ilerleyisini durdurmayi basardi. Bu zafer, duzenli ordunun Kuvayi Milliye'den daha etkili oldugunu kanitladi. I. Inonu Zaferi, TBMM'nin ve Mustafa Kemal'in otoritesini guclendirdi. Ayrica, bu zafer sayesinde Itilaf Devletleri, TBMM'yi muhattap almak zorunda kaldilar.
9 Ocak 1921
I. Inonu Savasi Zaferi
23 Mart - 1 Nisan 1921 tarihleri arasinda yapilan II. Inonu Muharebesi'nde Turk ordusu, bir kez daha Yunan saldirisini durdurdu. Bu zafer, I. Inonu'nden sonra kazanilan ikinci buyuk basariydi. II. Inonu Zaferi, Turk ordusunun savas gucunu ve kararliligini bir kez daha kanitladi. Yunan ordusu, agir kayiplar vererek geri cekilmek zorunda kaldi. Bu zaferler, Mustafa Kemal'in askeri stratejisinin dogrulugunu gosteriyordu.
30 Mart 1921
II. Inonu Savasi Zaferi
Temmuz 1921'de Yunan ordusu, buyuk bir saldiri baslatarak Turk ordusunu Eskisehir ve Kutahya'da maglup etti. Turk ordusu, Mustafa Kemal'in emriyle stratejik bir geri cekilme yaparak Sakarya Nehri'nin dogusuna cekildi. Bu geri cekilme, buyuk bir risk tasiyordu ancak Mustafa Kemal'in plani, dusmani ic kesimlere cekerek savunmayi guclendirmekti. Bu stratejik hamle, Yunan ordusunun ikmal hatlarini uzatti ve onlari zor durumda birakti.
16 Temmuz 1921
Kutahya-Eskisehir Muharebeleri
5 Agustos 1921'de TBMM, Mustafa Kemal'e Baskomutanlik yetkisi verdi. Bu yetkiyle birlikte, Mustafa Kemal ordunun tum sevk ve idaresini uzerine aldi. Baskomutanlik yetkisini alir almaz, 'Hatti mudafaa yoktur, sathi mudafaa vardir' emrini verdi. Bu emir, tum vatanin savunulmasi gerektigini ve hicbir bolgenin terk edilmeyecegini ifade ediyordu. Baskomutanlik yetkisi, Kurtulus Savasi'nin kaderini belirleyen en onemli kararlardan biriydi.
5 Agustos 1921
Baskomutanlik Yetkisi
23 Agustos 1921'de Sakarya Meydan Muharebesi basladi. Mustafa Kemal, bizzat cephede komutayi uzerine aldi. 22 gun 22 gece suren bu buyuk savas, Turk milletinin var olma mucadelesiydi. Mustafa Kemal, 'Hatti mudafaa yoktur, sathi mudafaa vardir. O satih butun vatandir' sozuyle ordusuna moral ve kararlilik verdi. Savas boyunca Mustafa Kemal, at uzerinde cepheden cepheye kosarak askerlerine yol gosterdi.
23 Agustos 1921
Sakarya Meydan Muharebesi Basladi
13 Eylul 1921'de Sakarya Meydan Muharebesi, Turk zaferiyle sonuclandi. Yunan ordusu agir kayiplar vererek geri cekilmek zorunda kaldi. Bu zafer, Kurtulus Savasi'nin donum noktasi oldu. TBMM, Mustafa Kemal'e 'Gazi' unvani ve 'Maresal' rutbesini verdi. Sakarya Zaferi, Turk milletinin bagimsizlik kararliligini tum dunyaya gosterdi. Bu zafer sayesinde, Itilaf Devletleri arasinda gorus ayriliklari basladi ve Turk tarafiyla antlasma masasina oturma fikri guclendi.
13 Eylul 1921
Sakarya Zaferi
TBMM, buyuk bir coskuyla Mustafa Kemal'e Maresal rutbesi ve Gazi unvani verdi. 19 Eylul 1921 tarihli bu karar, milletin Mustafa Kemal'e olan minnet ve guveninin bir ifadesiydi. Maresal, Osmanli ve Turk ordusunun en yuksek askeri rutbesiydi. Gazi unvani ise, ona vatan icin yaptigi fedakarliklarin bir karsiligi olarak verildi. Bu unvan ve rutbe, Mustafa Kemal'i Turk milletinin gozunde daha da yuceltti.
19 Eylul 1921
Maresal ve Gazi Unvani
26 Agustos 1922'de Mustafa Kemal'in komutasindaki Turk ordusu, Buyuk Taarruz'u baslatti. Gecenin karanliginda gizlice mevzilenen Turk ordusu, sabahin erken saatlerinde buyuk bir topcu atesiyle saldiriya gecti. Mustafa Kemal, bizzat cephedeydi ve harekati yonetti. Turk askerleri, buyuk bir kahramancilikla savasarak dusman hatlarini yardi. Mustafa Kemal, askerlerine 'Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!' emrini vererek, taarruzun hedefini belirledi.
26 Agustos 1922
Basa saldiri (Buyuk Taarruz) Basladi
30 Agustos 1922'de Dumlupinar'da yapilan Bas kumandanlik Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusu tamamen bozguna ugratildi. Mustafa Kemal, bizzat savasi yonetti. Bu zafer, Kurtulus Savasi'nin askeri acidan son noktasiydi. Yunan ordusu, buyuk bir kismi esir olmak uzere agir kayiplar verdi. Kacar kalan Yunan birlikleri Izmir'e dogru cekilmeye basladi. 30 Agustos Zaferi, daha sonra 'Zafer Bayrami' olarak kutlanmaya baslandi.
30 Agustos 1922
Dumlupinar Meydan Muharebesi - Bas kumandanlik Zaferi
Dumlupinar Zaferi'nin ardindan Turk ordusu, hizla Bati Anadolu'yu Yunan isgalinden temizlemeye basladi. 9 Eylul 1922'de Turk ordusu Izmir'e girdi. Mustafa Kemal, 10 Eylul'de Izmir'e gelerek halk tarafindan buyuk bir coskuyla karsilandi. Izmir'in kurtulusu, Kurtulus Savasi'nin fiilen sona erdigini gosteriyordu. Mustafa Kemal, Izmir'de halka hitaben yaptigi konusmada, bundan sonraki hedefin barisi saglamak ve yeni bir devlet kurmak oldugunu soyledi.
9 Eylul 1922
Izmir'in Kurtulusu
11 Ekim 1922'de Mudanya'da imzalanan ateskes antlasmasi, Kurtulus Savasi'ni fiilen sona erdirdi. Turk tarafini Ismet Pasa'nin temsil ettigi bu antlasma ile, Turk ve Yunan ordulari arasindaki catismalar resmen sona erdi. Mudanya Ateskesi, Turk milletinin bagimsizligini kabul ettiren onemli bir diplomatik basariydi. Bu antlasma sayesinde, Lozan'da yapilacak baris konferansina Turk tarafinin katilmasi kabul edildi.
11 Ekim 1922
Mudanya Ateskesi
1923 yilinin Ocak ayinda Mustafa Kemal, Bati Anadolu'da genis bir geziye cikarak halkla istisarelerde bulundu. Bu gezi, yeni devletin temel esaslarini belirlemek amaci tasiyordu. Mustafa Kemal, halkin sorunlarini ve beklentilerini yerinde dinledi. Cesitli sehirlerde yaptigi konusmalarda, cumhuriyet ve devrimler konusunda ipuclari verdi. Bu gezi, Ataturk devrimlerinin halka anlatilmasi icin de bir baslangic oldu.
14 Ocak 1923
Anadolu Gezisi - Halkla Istisare
17 Subat - 4 Mart 1923 tarihleri arasinda Izmir Iktisat Kongresi toplandi. Mustafa Kemal, kongrenin acilis konusmasinda, 'Siyasi askeri zaferler ne kadar buyuk olursa olsun, iktisadi zaferle taclandirilmazsa payidar olamaz' dedi. Bu soz, ekonomik bagimsizligin da en az siyasi bagimsizlik kadar onemli oldugunu vurguluyordu. Kongrede, milli ekonominin temellerini olusturacak olan 'Misak-i Iktisadi' kararlari alindi.
17 Subat 1923
Izmir Iktisat Kongresi
24 Temmuz 1923'te Isvicre'nin Lozan sehrinde imzalanan Lozan Baris Antlasmasi, Turk Kurtulus Savasi'ni resmen sona erdiren ve yeni Turk devletinin bagimsizligini taniyan uluslararasi belgedir. Turk tarafini Ismet Inonu'nun temsil ettigi gorusmeler, zorlu mazakereler sonucunda imzalandi. Antlasma ile Turkiye'nin bugunku sinirlari cizildi, kapitulasyonlar kaldirildi ve azinlik haklari guvence altina alindi.
24 Temmuz 1923
Lozan Baris Antlasmasi
13 Ekim 1923'te TBMM, Ankara'nin baskent oldugunu kabul eden kanunu kabul etti. Bu karar, yeni Turk devletinin karakterini ve gelecege yonelik hedeflerini gosteren onemli bir adimdi. Ankara, stratejik konumu ve milli mucadelenin kalbi olmasi nedeniyle baskent olarak secilmisti. Mustafa Kemal, Ankara'nin kisa surede modern bir baskente donecegine inaniyordu.
13 Ekim 1923
Ankara'nin Baskent Olmasi
29 Ekim 1923'te Turkiye Cumhuriyeti resmen ilan edildi. Mustafa Kemal Ataturk, Turkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaskani secildi. Cumhuriyetin ilani, Ataturk'un 'En buyuk eserim' dedigi, Turk milletinin tarihindeki en onemli donum noktalarindan biriydi. 101 pare top atisiyla kutlanan Cumhuriyet Bayrami, tum yurtta buyuk bir coskuyla karsilandi. Ataturk, cumhuriyetin ilaniyla birlikte, modern ve demokratik bir devletin temellerini atmis oldu.
29 Ekim 1923
Cumhuriyet'in Ilani
3 Mart 1924'te TBMM, halifeligi kaldirdi. Ayni gun kabul edilen diger kanunlarla, Osmanli hanedani mensuplari yurt disina cikarildi ve Tevhid-i Tedrisat (Egitim Birligi) Kanunu kabul edildi. Halifeligin kaldirilmasi, laiklik yolunda atilan en buyuk adimdi. Ataturk, halifeligin kaldirilmasiyla birlikte, dini siyasetten tamamen ayirmayi hedefledi. Egitim birligi kanunuyla ise, butun okullar Milli Egitim Bakanligi'na baglandi.
3 Mart 1924
Hilafetin Kaldirilmasi
20 Nisan 1924'te Turkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasasi kabul edildi. 1924 Anayasasi, devletin yonetim bicimini, temel hak ve ozgurlukleri ve hukumet yapisini belirliyordu. Anayasa, cumhuriyet ilkesini, milli egemenligi ve kuvvetler birligini esas aliyordu. Bu anayasa, Turkiye'de demokrasinin ve hukuk devletinin temellerini olusturdu. 1924 Anayasasi, 1960 yilina kadar yururlukte kaldi.
20 Nisan 1924
1924 Anayasasi'nin Kabulu
Egitim alaninda devrimler devam ediyordu. Ataturk, modern bir egitim sisteminin kurulmasi icin calismalara hiz verdi. Istanbul'da ilk Muallim Mektebi (Ogretmen Okulu) acildi. Ataturk, egitimin bir ulusun kalkinmasindaki en onemli faktor olduguna inaniyordu. Bu nedenle, ogretmen yetistirmeye buyuk onem verdi. Ataturk, 'Egitimdir ki, bir milleti ya ozgur, bagimsiz, sanli, yuce bir topluluk halinde yasatir ya da esaret ve sefalete terk eder' sozuyle egitime verdigi onemi vurguluyordu.
30 Agustos 1924
Sabanci Muzesi ve Muallim Mektepleri
1 Kasim 1924'te seriat mahkemeleri kaldirilarak, tum mahkemeler tek bir cati altinda toplandi. Bu adim, laik hukuk sistemine gecisin onemli bir asamasiydi. Ataturk, modern ve bagimsiz bir yargi sisteminin kurulmasina buyuk onem verdi. Seriat mahkemelerinin kaldirilmasi, kadin-erkek esitligi ve bireysel hak ve ozgurluklerin gelisimi acisindan da buyuk bir adimdi.
1 Kasim 1924
Seriat Mahkemeleri Kaldirildi
25 Subat 1925'te kabul edilen Sapka Kanunu ile modern giyime gecildi. Ayni gun, tekke, zaviye ve turbelerin kapatilmasina iliskin kanun da kabul edildi. Ataturk, toplumsal hayati modernlestirmek ve halki cagdas bir gorunume kavusturmak icin bu adimlari atti. Sapka devrimi, batili kiyafet tarzina uyum saglamayi amacliyordu.
11 Subat 1925
Sapka Kanunu ve Kiyafet Devrimi
Agustos 1925'te Ataturk, Kastamonu gezisi sirasinda sapka giyerek modern kiyafet devrimini baslatti. Ataturk, Kastamonu'da halka hitaben yaptigi konusmada, 'Uygarim, giyisim de uygar olacak' mesajini verdi. Kastamonu gezisi boyunca, her yerde sapkasiyla gorundu ve halka bu yeni kiyafeti benimsemeleri konusunda ornek oldu.
25 Agustos 1925
Sapka Devrimi
30 Kasim 1925'te TBMM, tekke, zaviye ve turbelerin kapatilmasina iliskin kanunu kabul etti. Bu kanunla birlikte, tarikatlar ve dini cemaatlerin faaliyetleri yasaklandi ve turbeler kapatildi. Ataturk, bu kurumlarin cagdisi oldugunu ve toplumsal ilerlemeyi engelledigini dusunuyordu.
30 Kasim 1925
Tekke ve Zaviyelerin Kapatilmasi
17 Subat 1926'da Isvicre Medeni Kanunu'ndan uyarlanan Turk Medeni Kanunu kabul edildi. Bu kanun, Turk aile hayatini ve toplumsal iliskileri modern bir temele oturttu. Kadin-erkek esitligi yasal guvence altina alindi, tek eslilik zorunlulugu getirildi ve kadinlara bosanma ve miras hakki tanindi.
17 Subat 1926
Turk Medeni Kanunu'nun Kabulu
1926 yilinda takvim, saat ve olcu birimlerinde koklu bir degisiklik yapildi. Uluslararasi takvim (Miladi takvim) kabul edildi ve bununla birlikte Hicri ve Rumi takvimler terk edildi. Ayrica, uluslararasi saat sistemi ve metre, litre gibi olcu birimleri kabul edildi.
30 Mayis 1926
Takvim, Saat ve Olcu Devrimi
15-20 Ekim 1927 tarihleri arasinda Ataturk, Cumhuriyet Halk Partisi'nin II. Kurultayi'nda tarihi 'Nutuk' adli eserini okudu. 6 gun boyunca, toplam 36 saat 31 dakika suren bu buyuk konusma, Kurtulus Savasi'ni ve cumhuriyetin kurulusunu anlatiyordu. 'Ey Turk gencligi!' sozleriyle baslayan Genclige Hitabe, bu eserin en unlu bolumu oldu.
15 Ekim 1927
Buyuk Nutuk'un Okunmasi
10 Mayis 1928'de kabul edilen kanunla, Arap alfabesi yerine Latin alfabesi esasina dayanan yeni Turk harfleri kabul edildi. Ataturk, harf devrimini halka anlatmak ve ogretmek icin bizzat karatahta basina gecti. Yeni alfabenin ogretilmesi icin Millet Mektepleri acildi ve seferberlik baslatildi.
10 Mayis 1928
Harf Devrimi - Latin Alfabesi'ne Gecis
3 Kasim 1928'de yeni Turk harflerinin kabulu ve uygulanmasina iliskin kanun yururluge girdi. Bu tarihten itibaren, resmi yazismalar ve yayinlar yeni alfabeyle yapilmaya baslandi. Ataturk, bizzat kendisi kara tahta basina gecerek yeni harfleri ogretti. Kisa sure icinde halkin buyuk bir kismi yeni alfabeyi ogrendi.
3 Kasim 1928
Harf Devrimi Kanunu
Turk kadinlarina siyasi haklarin taninmasi sureci, 3 Nisan 1929'da belediye secimlerinde secme ve secilme hakkinin verilmesiyle basladi. Ataturk, Turk kadininin toplumda esit haklara sahip olmasi gerektigine inaniyordu. 'Kadinlarimiz, erkeklerden daha cok aydin, daha cok feyizli ve daha fazla bilgili olmaya mecburdur.'
3 Nisan 1929
Kadinlara Secme ve Secilme Hakki
Turk kadinlarina siyasi haklarin taninmasi devam etti. 3 Nisan 1930'da kabul edilen kanunla, kadinlara muhtarlik secimlerinde secme ve secilme hakki verildi. Bu adim, kadinlarin yerel yonetimlerde soz sahibi olmasini sagladi. Ataturk, kadin haklari konusunda doneminin cok ilerisinde bir vizyona sahipti.
3 Nisan 1930
Kadinlara Secme Hakki (Muhtarlik)
12 Agustos 1930'da Ataturk'un istegiyle Fethi Okyar tarafindan Serbest Cumhuriyet Firkasi kuruldu. Bu hareket, Turkiye'de cok partili demokratik hayata gecis icin bir denemeydi. Ataturk, demokrasinin gelismesi icin birden fazla siyasi partinin varligini onemli goruyordu.
12 Agustos 1930
Serbest Cumhuriyet Firkasi'nin Kurulmasi
15 Nisan 1931'de Ataturk'un talimatiyla Turk Tarih Kurumu kuruldu. Kurumun amaci, Turk tarihini bilimsel yontemlerle arastirmak ve Turk milletinin dunya tarihindeki yerini dogru bir sekilde ortaya koymakti. Ataturk, tarih bilincinin milli kimligin olusmasindaki onemine inaniyordu.
15 Nisan 1931
Turk Tarih Kurumu'nun Kurulmasi
12 Temmuz 1932'de Ataturk'un talimatiyla Turk Dil Kurumu kuruldu. Kurumun amaci, Turk dilini yabanci kelimelerden arindirmak ve Turkcenin zenginligini ortaya cikarmakti. 'Turk milletinin dili Turkce'dir. Turk dili dunyada en guzel, en zengin ve en kolay olabilecek bir dildir.'
29 Nisan 1932
Turk Dil Kurumu'nun Kurulmasi
Turkiye, 18 Temmuz 1932'de Milletler Cemiyeti'ne (Birlesmis Milletler'in onculu) davet edildi ve uye oldu. Bu, Turkiye Cumhuriyeti'nin uluslararasi alanda kabul gordugunun bir gostergesiydi. Ataturk, 'Yurtta baris, dunyada baris' ilkesini benimsemisti.
18 Temmuz 1932
Milletler Cemiyeti'ne Giris
29 Ekim 1933'te Cumhuriyet'in 10. yili, tum yurtta buyuk bir coskuyla kutlandi. Ataturk, bu tarihi gunde unutulmaz 10. Yil Nutku'nu okudu. Konusmasinin sonunda soyledigi 'Ne mutlu Turkum diyene!' sozu, Turk milletinin gurur ve bagliliginin ifadesi oldu.
29 Ekim 1933
Cumhuriyet'in 10. Yil Kutlamalari
21 Haziran 1934'te kabul edilen Soyadi Kanunu ile her Turk vatandasinin bir soyadi almasi zorunlu hale getirildi. Bu kanunla, Mustafa Kemal'e 'Ataturk' soyadi verildi. 'Ataturk', 'Turklerin babasi' anlamina geliyor ve Mustafa Kemal'in Turk milleti icin ifade ettigi degeri en iyi sekilde yansitiyordu.
21 Haziran 1934
Soyadi Kanunu
24 Kasim 1934'te TBMM, kabul ettigi ozel bir kanunla Mustafa Kemal'e 'Ataturk' soyadini verdi. Bu tarihten itibaren, Mustafa Kemal Pasa, resmen 'Kemal Ataturk' olarak anilmaya baslandi. Ayni gun, Turkiye'nin Hatay konusundaki hassasiyeti de uluslararasi platformda dile getirildi.
24 Kasim 1934
Ataturk Soyadinin Verilisi
5 Aralik 1934'te Turk kadinlarina milletvekili secme ve secilme hakki tanindi. Bu kararla Turkiye, kadinlara tam siyasi haklar taniyan dunyadaki ilk ulkeler arasinda yerini aldi. 1935 secimlerinde 18 kadin milletvekili TBMM'ye girdi.
5 Aralik 1934
Kadinlara Tam Secme ve Secilme Hakki
Ataturk, okuma-yazma oranini artirmak icin buyuk bir seferberlik baslatti. Millet Mektepleri acilarak, halka yeni Turk alfabesi ogretilmeye baslandi. Ataturk, bizzat 'Baskanogretmen' unvaniyla Millet Mektepleri'nin basina gecti. Bu seferberlik, kisa surede meyvelerini verdi.
15 Aralik 1935
Halk Egitimi ve Millet Mektepleri
20 Temmuz 1936'da imzalanan Montreux Bogazlar Sozlesmesi, Turkiye'ye Bogazlar uzerinde tam kontrol sagladi. Bu sozlesme, Lozan Antlasmasi'yla kurulan Bogazlar Komisyonu'nu kaldirarak, Bogazlarin yonetimini tamamen Turkiye'ye devretti.
20 Temmuz 1936
Montreux Bogazlar Sozlesmesi
Ataturk, Hatay'in anavatana katilmasi icin yogun bir diplomasi yuruttu. 'Hatay benim sahs i davamd ir' diyerek, bu konuya verdigi onemi vurguladi. Ataturk, hastaligina ragmen Hatay meselesiyle yakindan ilgilendi.
29 Mayis 1937
Hatay Sorunu ve Milletler Cemiyeti
4 Temmuz 1938'de Turk askeri Hatay'a girdi. Ataturk, Hatay'in anavatana katilma surecini gorebilmek icin buyuk bir caba sarf etti. Onun bu kararliligi ve diplomatik basarisi sayesinde, Hatay kisa sure sonra Turkiye'ye katildi.
4 Temmuz 1938
Hatay'a Turk Askerinin Girisi
Ataturk, hastaliginin iyice ilerledigi gunlerde, 5 Eylul 1938'de vasiyetnamesini yazdi. Vasiyetnamesinde, mal varliginin buyuk bir kismini Turk Dil Kurumu ve Turk Tarih Kurumu'na birakti. Vasiyetname, Ataturk'un bilim ve kulture verdigi onemin bir gostergesiydi.
5 Eylul 1938
Vasiyetnamesini Yazdi
Ekim 1938'in ortalarinda Ataturk'un saglik durumu kritik bir hal aldi. Butun dunyadan doktorlar gelmesine ve tum cabalara ragmen, hastalik ilerlemeye devam ediyordu. Ataturk, son gunlerinde bile vatanin meseleleriyle ilgilenmeye devam etti.
16 Ekim 1938
Ataturk'un Hastaliginin Agirlasmasi
10 Kasim 1938 sabahi saat 09:05'te, Turkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Ataturk, Dolmabahce Sarayi'nda hayata gozlerini yumdu. Olumu, tum yurtta ve dunyada buyuk bir yasa neden oldu. 21 Kasim 1938'de gecici olarak Etnografya Muzesi'ne defnedilen naasi, 10 Kasim 1953'te Anitkabir'e nakledildi. Ataturk, 'Benim naciz vucudum elbet bir gun toprak olacaktir, ancak Turkiye Cumiyeti ilelebet payidar kalacaktir' sozuyle, cumhuriyetin sonsuzluguna olan inancini ifade etmisti.
10 Kasim 1938
Ataturk'un Vefati
Buyuk onder Mustafa Kemal Ataturk, 10 Kasim 1938 sabahi saat 09:05'te Istanbul Dolmabahce Sarayi'nda hayata gozlerini yumdu. Tum dunyada yas ilan edildi.